Segðu mér um sveitina
Frá upphafi landnáms á Íslandi um árið 874 hafa sveitir landsins gegnt lykilhlutverki í uppbyggingu samfélagsins. Landnemar settust að þar sem aðstæður til búskapar voru hagstæðar og á næstu öldum varð landbúnaður undirstaða atvinnu og lífsafkomu þjóðarinnar.
Íslenskar sveitir mótuðust af nánum tengslum fólks við landið og náttúruna. Þar þróuðust samfélög, hefðir og menning sem hafa haft varanleg áhrif á sögu þjóðarinnar. Sveitalífið var um aldir miðpunktur íslensks samfélags og víða má enn sjá merki þess í landslagi, byggingum og menningararfi.
Í dag eru sveitirnar áfram mikilvægur hluti af íslensku samfélagi og bjóða jafnframt upp á einstaka innsýn í sögu, menningu og lífshætti fyrri kynslóða.
Á Vesturlandi starfa bændur við fjölbreyttan búskap, meðal annars nautgripa-, sauðfjár-, hrossa-, svína- og geitarækt auk skógræktar og annarrar matvælaframleiðslu. Með áherslu á sjálfbærni, dýravelferð og nýsköpun leggja þeir grunn að heilnæmum afurðum sem njóta sífellt meiri eftirspurnar.
Húsdýr
Á Vesturlandi gegna húsdýrin enn mikilvægu hlutverki í daglegu lífi og atvinnulífi. Víða má sjá dýrin á beit, heimsækja sveitabýli og kynnast íslenskum búskaparháttum af eigin raun. Slík heimsókn veitir innsýn í lifandi hefðir, sjálfbæran landbúnað og náin tengsl fólks við náttúruna sem hafa einkennt Ísland frá upphafi byggðar. Íslensk húsdýr hafa fylgt þjóðinni allt frá landnámi og eru órjúfanlegur hluti af sögu, menningu og sveitalífi landsins. Þau hafa þróast í einangrun í meira en þúsund ár og aðlagast íslenskri náttúru og veðurfari, sem hefur skapað einstaka og harðgerða búfjárstofna.
Íslenski hesturinn er eitt hreinræktaðasta hrossakyn heims og hefur verið einangraður á Íslandi frá landnámi fyrir meira en þúsund árum. Frá þeim tíma hefur engin blöndun átt sér stað við önnur hestakyn, sem gerir íslenska hestinn að einstökum erfðaarfi.
Vesturland er þekkt fyrir öflugan og framsækinn landbúnað þar sem mörg bú eru stór, vel tækjum búin og byggja á nútímalegum rekstri. Gestir á svæðinu geta víða séð íslenskar kýr á beit, heimsótt sveitabýli og kynnst þeirri matvælaframleiðslu sem hefur verið mikilvægur hluti af atvinnulífi og menningu Vesturlands í kynslóðir.
Sauðfjárrækt hefur um aldir verið ein af meginstoðum íslensks landbúnaðar og gegnir enn mikilvægu hlutverki víða um land. Á Vesturlandi eru um 66 þúsund kindur, þar af er rúmlega helmingur í Borgarfirði og ríflega þriðjungur í Dölunum. Sauðfjárrækt er því órjúfanlegur hluti af atvinnulífi, menningu og landslagi svæðisins.
Þótt þær verpi færri eggjum en mörg innflutt hænsnakyn eru þær metnar fyrir hreysti, langlífi og góða móðureiginleika. Landnámshænur eru því mikilvægur hluti af íslenskum búfjárarfi og lifandi tenging við sögu sveitalífs á Íslandi.
Íslenski fjárhundurinn er eina hundakynið sem á uppruna sinn á Íslandi og hefur fylgt þjóðinni allt frá landnámi. Hann tilheyrir hópi svonefndra spitz-hunda og er auðþekktur á uppréttum eyrum, hringaðri rófu og glaðlegu yfirbragði.
Íslenska geitin er eitt fágætasta húsdýr Íslands og á rætur sínar að rekja allt aftur til landnáms. Stofninn hefur verið einangraður í meira en þúsund ár án þekktrar innblöndunar frá erlendum geitakynjum og telst því einstakur hluti af íslenskum erfða- og menningararfi.
Svín hafa verið hluti af íslenskri búskaparsögu allt frá landnámi. Talið er að fyrstu svínin hafi borist til landsins með landnámsmönnum og hafi um aldir gengið sjálfala ásamt öðru búfé. Fjölmörg örnefni, á borð við Svínafell, Galtafell og Galtalæk, minna enn á mikilvægi svínaræktar á fyrstu öldum Íslandsbyggðar.
Kettir hafa fylgt Íslendingum allt frá landnámi og talið er að fyrstu kettirnir hafi borist til landsins með norrænum landnámsmönnum fyrir meira en þúsund árum. Rannsóknir benda til þess að íslenski heimiliskötturinn eigi sameiginlegan uppruna með köttum sem finnast á öðrum svæðum þar sem víkingar settust að.
Bjarteyjarsandur farm
At Bjarteyjarsandur in Hvalfjörður, the main activities are sheep farming and tourist services. Emphasis is placed on the environment, culture and education.
View
Erpsstaðir farm
The traditional skýr, as well as ice-cream and various other dairy products which the "Cream Shop" at Erpsstaðir processes, are all for sale.
View
